Bij dit project hebben we een WARP-systeem voor wand- en plafondverwarming afgewerkt met leem, van de basislagen tot de eindlaag. Een mooie combinatie, want leem en dit soort verwarming versterken elkaar.
In deze blog vertel ik hoe we het hebben aangepakt en waarom we bepaalde keuzes maakten.
Hoe een WARP-systeem werkt
Bij een WARP-systeem zitten de verwarmingsleidingen in de wand of het plafond, niet in een radiator aan de muur. Het verwarmt niet de lucht, maar geeft stralingswarmte af over een groot oppervlak. Dat voelt anders. En ik vind zelf dat het prettiger voelt: een gelijkmatige warmte, zonder dat de lucht droog en stoffig wordt. Omdat het systeem met een lage aanvoertemperatuur werkt, verbruikt het weinig energie en het werkt goed samen met een warmtepomp. En je ziet er niets van. Geen radiatoren onder het raam, dus je hebt meer vrijheid als je de ruimte gaat inrichten.
Waarom leem hier zo goed bij past
Leem en wandverwarming zijn wat mij betreft een logisch paar. Leem heeft veel massa. Het neemt warmte op en geeft die langzaam weer af. De ruimte blijft daardoor lang gelijkmatig warm, ook als het systeem even terugschakelt.
Daar komt bij wat leem sowieso doet. Het reguleert vocht. Het neemt vocht op als de lucht te vochtig is en geeft het weer af als het droog wordt. Dat houdt het binnenklimaat in balans en gaat schimmel tegen. Het is volledig natuurlijk en dampopen en het geeft een wand een rustige, levendige uitstraling.
Machinaal aangebracht in meerdere lagen
Vanwege de grote oppervlakte en al het leidingwerk hebben we de leem machinaal opgespoten in plaats van met de hand. Bij deze dikte en omvang was met de hand aanbrengen een enorme klus geweest en ook nog eens lastig om het dan overal even dik te krijgen. We hebben de leem in meerdere lagen opgebouwd, zodat alle leidingen volledig in de leem komen te zitten. Spuiten geeft een egale laag met een constante dikte en goede hechting. En dat is precies wat je hier nodig hebt, want de warmte moet gelijkmatig door de hele wand kunnen.
Volledig gewapend tegen scheuren
De hele leemlaag hebben we voorzien van wapeningsgaas, volledig in de leem verwerkt. Bij verwarmde wanden is dat nodig, want de wand warmt op en koelt weer af en die beweging geeft spanning. Het gaas vangt die spanning op, zodat de kans op scheuren klein blijft. Zo heb je een stabiele basis voor de eindlaag.
Afgewerkt met leemfinish op kleur
Toen de basislagen droog waren hebben we het afgewerkt met een leemfinish op kleur. Die kleur zit dus in de leem zelf, schilderen is in principe niet meer nodig. Het kan wel, maar dan wel met een leemverf of een andere dampopen verf, zodat de natuurlijke eigenschappen van de leem behouden blijven. Het resultaat is een naadloze, ademende afwerking met de warme nuances die alleen leem geeft. Onderhoudsarm, en het past bij de natuurlijke uitstraling van de rest van de woning.
Oud en nieuw bij elkaar
Wat ik mooi vind aan dit project is dat oud en nieuw hier samenkomen. Een modern, zuinig verwarmingssysteem, afgewerkt met een materiaal dat we al eeuwen gebruiken. Technisch klopt het en het levert een gezond, comfortabel huis op dat er jaren goed uit blijft zien.
Bekijk wat leemstuc kost en welke leemstukadoors bij je in de buurt werken.
Bekijk de vakmensen Bereken de kosten
Stukadoor in leem en kalk, en oprichter van Ecogilde. Ik schrijf over wat ik op de steiger zie gebeuren.
